پست و کور دندان؛ روشی برای افزایش استحکام دندان

دندان‌های آسیب‌دیده در معرض ضربه و ساییدگی، بیش از قبل تخریب می‌شوند. دندانپزشکان برای اینکه دندان‌های آسیب‌دیده ترمیم شوند و فرد بیمار توانایی استفاده از دندان خود را داشته باشد، از روش‌های مختلفی استفاده می‌کنند. برخی دندان‌ها چنان دچار آسیب میشوند که امکان روکش ‌کردن آن‌ها مستقیماً وجود ندارد. متخصص دندانپزشکی برای این بیماران روش‌های پست و کور دندان را پیشنهاد می‌نماید تا دندان بیمار تا حد قابل توجهی حفظ شود. پست و کور دندان روشی برای افزایش استحکام دندان و عمر بیشتر آن‌ها است.

پست و کور دندان چیست؟

هر بیماری هنگام مراجعه به کلینیک دندانپزشکی برای مشکل روکش دندان، شرایط متفاوتی را خواهد داشت. روش درمان هر یک از این بیماران با دیگری فرق می‌کند. در برخی موارد نسج تاج دندان تا حدی از بین رفته است که امکان روکش ‌کردن آن وجود ندارد. در این شرایط استفاده از روش پست و کور بسیار مؤثر واقع می‌شود. پست و کور در جهت استحکام دندان‌ها و درمان ریشه آن است. این روش شامل ابزاری مانند میله و کلاهک بوده که تاج دندان را محکم نگه می‌دارند. میله و کلاهک گاهاً موجب استحکام دندان در برابر شکستگی و آسیب می‌شوند.

استفاده از کور بسیار در انجام مراحل درمانی دندانپزشکی مفید است. دندان‌هایی که قبلاً روکش‌ شده‌اند اما روکش آن‌ها از قسمت دندان جدا شده نیز با قرارگیری کور درمان می‌شوند. برخی دندان‌ها به حدی پوسیده هستند که بیمار قادر نیست به‌طور عادی از آن استفاده نماید. همچنین حفره‌ای که در فرآیند عصب‌کشی دندان باید ایجاد شود با قرارگیری کور روی قسمت پست به خوبی امکان‌پذیر خواهد بود. این روش تمام الزامات دندان برای ترمیم و عصب‌کشی را برای دندانپزشک فراهم خواهد کرد. عمر روکش دندان بستگی به استحکام دندان بیمار دارد.

اگر دندان بیمار استحکام لازم را نداشته باشد، دندانپزشک ترجیح می‌دهد از پست و کور در انجام روکش بهره برد. این استحکام اهمیت بالایی در فرآیند درمان توسط روکش دندان دارد. حتی در مواقعی پس از انجام روکش دندان بیمار، به دلیل عدم استحکام پایه دندان، روکش از روی دندان خارج می‌شود. استفاده از پست در دندان موجب شده تا کور بدون مشکل سر جای خود ثابت قرار گیرد. پست قابلیت این را دارد که در هر دندانی استفاده شود و در این رابطه محدودیت خاصی نخواهد داشت. نکته قابل توجه در این خصوص عصب‌کشی دندان است که باید حتماً انجام شود.

پست و کور دندان

پست و کور دندان

چه مواقعی روش پست و کور دندان کابرد دارد؟

دندانپزشک معالج با تشخیص خود از جنس دندان و نسج بیمار استفاده از Post & Core را برای آن توصیه می‌کنند. معمولاً مهم‌ترین عاملی که باعث می‌شود دندانپزشک روش پست و کور را انتخاب کند، مقدار نسج از بین رفته بیمار است. نسج تاجی که بیش از اندازه از بین رفته را نمی‌توان پرکرد یا روکش انجام داد. بنابراین دندانپزشکان با پست و کور این خلاء را پر می‌کنند تا امکان روکش‌ کردن دندان وجود داشته باشد. حین اجرای این فرآیند درمان، یک میله به عنوان پایه فوندانسیون جایگذاری ‌شده و ثابت می‌شود تا روکش روی آن قرار گیرد.

پست‌هایی که در دندانپزشکی از آن‌ها استفاده می‌شود چند جنس مختلف دارند. برخی از پایه‌ها در انجام درمان، از جنس فلزی هستند. پست زیرکونیا یکی دیگر از انواع پست است که هم‌رنگ دندان‌های بیمار ساخته می‌شود. زیرکونیا نوعی سرامیک است که استحکام زیادی در برابر ضربه و آسیب‌دیدگی دارد. پست‌ها حین درمان بیمار در قسمت ریشه دندان جایگذاری می‌شوند تا کور روی آن قرار گیرد. کور شباهت بسیاری به نسج دندان دارد و آن ژئومتری که دندانپزشک برای درمان به آن احتیاج دارد را فراهم می‌کند. همچنین کور قابل تراش و شکل‌گیری است.

در برخی موارد دندان استحکام لازم برای انجام فرآیند درمان را دارد. اما نسج کافی برای روکش وجود ندارد. دندانپزشک متخصص برای این بیماران کور را به‌ تنهایی جایگذاری می‌کند و استفاده از پست را لازم نمی‌بیند. متخصص تنها در صورتی از پست و کور همزمان استفاده می‌کند که مقدار زیادی از نسج دندان بیمار از بین رفته و وجود نداشته باشد.

پست و کور دندان

پست و کور دندان

مزایای روش پست و کور دندان

روکش دندان در برخی موارد نیاز به تعویض دارد. هنگامی که در درمان بیمار از پست و کور استفاده شده باشد، دندانپزشک به راحتی روکش را تعویض می‌کند. در حین این تعویض پست در جای خود ثابت می‌ماند و قابلیت استفاده دوباره را خواهد داشت. روکش می‌تواند به نحوی روی پست و کور قرار گیرد که به پایه آسیبی وارد نکند. در درمان‌ دندان‌هایی که پایه بریج چند واحدی دارند، استفاده از پست و کور بیشتر انجام می‌شود. این بیماران با استفاده از روش پست و کور دندان‌هایی با استحکام بیشتر خواهند داشت.

مزایای روش پست و کور دندان در انجام روکش توسط متخصص نیز دیده می‌شود. دندانپزشکی که از ثبات و استحکام پایه دندان مطمئن باشد می‌تواند روکش با ثباتی را روی آن قرار دهد. بنابراین بهترین روش برای ساخت پایه‌ای محکم در دندان‌ها جایگذاری پست و کور است. ماندگاری روکش دندان برای بیمار بسیار اهمیت دارد و دندانپزشکان از این روش مورد اطمینان استفاده می‌کنند. کور می‌تواند یک تاج ثابت را ایجاد کند که تمام فرآیندهای درمان روی آن انجام‌پذیر باشد.

پست و کور دندان

پست و کور دندان

معایب روش پست و کور دندان

قراردادن پست در جای خود می‌تواند معایب خاص خودش را داشته باشد. پست برای قرارگیری در بافت دندان مراحل حساس و زیادی را پشت ‌سر می‌گذارد. استفاده از پست اگر با دقت انجام نشود موجب ایجاد مشکل در اندو خواهد شد. در این صورت امکان دارد مراحل درمان بیمار دچار اختلال‌ شده و حتی درمان غیر ممکن شود. برای اینکه پست در جایی که باید قرار گیرد، دندانپزشک می‌بایست قسمت اعظم نسج دندان را بردارد. دندانپزشک باید به این نکته دقت داشته باشد که قراردادن پست موجب از بین رفتن نسج کامل بیمار نشود و استحکام خودش را حفظ کند.

پست و کور دندان

پست و کور دندان

پرسش‌ های متداول پست و کور دندان

  1. دندانی که با پست و کور ترمیم‌شده است چقدر دوام دارد؟

شرایط دندان بیمار در پاسخ به این سؤال دخیل است چراکه استحکام دندان اولیه می‌تواند در دوام آن تأثیر داشته باشد. بیشترین عمری که دندانپزشک برای دندان ترمیم‌ شده با پست و کور در نظر می‌گیرد حدود 10 تا 13 سال است.

  1. چه افرادی از روش پست و کور استفاده می‌کنند؟

افرادی که طی درمان احتیاج به روکش دندان دارند و یا به هر دلیلی نسج دندان آن‌ها به مقدار قابل توجهی از بین رفته است. این افراد برای روند درمان خود به پست و کور احتیاج دارند.

  1. استفاده از روش پست و کور برای چه افرادی ممنوع است؟

اگر دندان‌های بیمار موجب ساییدگی شده باشند و یا جابه‌جایی در آن‌ها دیده ‌شده باشد استفاده از پست و کور توصیه نمی‌شود. همچنین افرادی که تاج دندان آسیب‌دیده دارند و این آسیب بخش قابل توجهی از دندان را شامل می‌شود. بهتر است افرادی که دچار بیماری‌های لثه هستند از پست و کور استفاده نکنند. آبسه دندان یکی از عواملی است که می‌تواند دلیلی بر استفاده نکردن از پست و کور باشد.

  1. آیا استفاده از کور به تنهایی امکان‌پذیر است؟

بله. در این مورد دندانپزشک باید تشخیص دهد که نسج دندان به اندازه کافی وجود دارد. همچنین انجام فرآیندهایی مانند روکش روی دندان قابل اجرا است. اگر دندان استحکام لازم را داشته باشد دندانپزشک می‌تواند فقط از کور استفاده کند.

پست و کور دندان

پست و کور دندان

کلام آخر

در گذشته انجام روکش دندان با شکست مواجه می‌شد. بیماری که روکش انجام داده بود پس از مدتی تمام روکش یا قسمتی از آن را از دست می‌داد. همچنین هنگامی که روکش روی دندان‌های آسیب‌دیده قرار می‌گرفت به دلیل استحکام کم، دندان به کلی از بین می‌رفت. دندانپزشکان با بهره‌گیری از روش پست و کور این مشکلات را حل کردند. همچنین استحکامی که باید در دندان بیمار وجود داشته باشد تا درمان آن مفید گردد با پست و کود امکان‌پذیر ساختند. این روش می‌تواند تضمین هزینه‌ای باشد که بیمار حین درمان پرداخت می‌کند.

تغذیه مناسب پس از روکش دندان

امروزه با عدم رعایت موارد بهداشتی در زمینه دندان، افراد زیادی دچار پوسیدگی دندان می‌شوند. در برخی موارد پوسیدگی دندان تا حدی پیشروی می‌کند که زیبایی و کارایی چندانی برای آن باقی نمی‌ماند. در این صورت دندانپزشک به بیماران توصیه می‌کنند برای حفظ ساختار دندان و جلوگیری از آسیب بیشتر به آن، از روکش‌های دندان استفاده نمایند. با قراردادن روکش دندان، می‌توان از زیبایی و کارایی آن تا مدت زیادی استفاده کرد، اما استفاده از این روش نیازمند مراقبت‌های بسیاری بوده که یکی از آن‌ها تغذیه مناسب پس از روکش دندان است. با رعایت چنین مواردی می‌توانید طول عمر روکش دندان خود را بالا ببرید.

روکش دندان و کاربردهای آن

علاوه بر درمان پوسیدگی دندان ها، حفظ زیبایی و ظاهر انها نیز از جمله عوامل مهم برای مراجعه کنندگان است. دندانپزشک متخصص در این زمینه با توجه به مقدار آسیب‌ وارد شده به قسمت نسج دندان، به استفاده از روکش‌های مناسب اقدام می‌کند. در مواردی که بافت پوششی روی دندان‌ها تخریب‌ شده باشد، متخصص با استفاده از روکش دندان به ترمیم این بافت ارزشمند کمک می‌نماید. همچنین افرادی که به سلامت دندان‌های خود اهمیت ویژه می‌دهند نیز از این روش بهره می‌برند.

در برخی از بیماران دندان‌های پیش به‌ شکل غیر متعارف و ژنتیکی، کوچک و نوک‌تیز هستند. روکش دندان توسط متخصص به شکل مناسب و استاندارد، برای بیمار تنظیم‌ می‌شود. دندان‌های آسیب ‌دیده و شکسته کودکان و بزرگسالان با استفاده از روکش دندان پوشش داده خواهد شد. البته این روش زمانی به‌ کار برده می‌شود که شکستگی دندان بیمار بیش از مقداری است که با مواد دیگر ترمیم شود. بیمارانی که دچار ساییدن بی‌رویه دندان‌ها روی هم هستند پس از مدتی برآمدگی‌ دندان‌های خود را از دست می‌دهند.

روکش دندان می‌تواند نبود برآمدگی‌های مفید دندان را جبران کند. دندان‌هایی که تحت درمان متخصص دندانپزشک قرار دارند بسیار حساس خواهند بود. مثلاً در بعضی مواقع عصب‌کشی دندان موجب کمبود آب کافی در ساختار دندان خواهد شد. این کمبود به شدت موجب تضعیف استحکام دندان و شکستن آن می‌شود. دندانپزشک در این موقعیت از روکش برای محافظت بافت داخلی دندان استفاده می‌کند.

تغذیه مناسب پس از روکش دندان

تغذیه مناسب پس از روکش دندان

مواد تشکیل‌ دهنده روکش دندان

روکش دندان باید از ویژگی‌هایی برخوردار باشد که با متابولیسم بدن بیمار سازگاری داشته باشند. محیط داخلی دهان همیشه دارای رطوبت بوده و امکان به ‌کارگیری موادی که در مقابل رطوبت ایستادگی ندارند، در ساخت روکش‌های دندان جایگاهی نخواهند داشت. همچنین این مواد نباید برای لثه و سایر دندان‌ها ایجاد حساسیت کنند. فلز طلا با ویژگی‌هایی شامل سخت‌ بودن، فاقد ایجاد حساسیت بدن، در عین حال که سبک بوده دارای قدرت و استحکام عالی در برابر ضربه است؛ اما با این حال امروزه افراد کمتری از روکش‌های طلا برای دندان‌های پیش استفاده می‌کنند.

روکش‌های دندان از جنس طلا قیمت بالایی دارند و از نظر ظاهری و زیبایی نیز مقبولیت زیادی ندارند. بنابراین روکش‌هایی با جنس سرامیکی و فلزی در این باره بیشتر از سایرین مطرح شده‌اند. یکی از این روکش‌های مطرح زیرکونیا بوده که از نظر جلوه، زیبایی قابل قبولی برای بیماران داشته است. روکش‌های سرامیکی و پرسلن نیز در علم دندانپزشکی اخیر بسیار رایج هستند. روکش‌های جدید توانایی همگونی از لحاظ رنگی با دیگر دندان‌ها را دارند. متخصص می‌تواند رنگ روکش را مطابق دندان‌های خود بیمار تطبیق دهد.

تغذیه مناسب پس از روکش دندان

تغذیه مناسب پس از روکش دندان

مراقبت از روکش دندان چگونه است؟

مراقبت از روکش دندان شامل روند و مراحل مخصوص به خود است. افرادی که تغذیه مناسب پس از روکش دندان برای آن‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد باید از این نکات آگاه باشند. بیماری که به روکش دندان نیاز دارد پس از طی روند درمانی مانند عصب‌کشی، با توجه به اندازه‌های دندان آسیب‌ دیده روکش آن تهیه می‌شود. روکش‌های دندان در لابراتوارها با جدیدترین علم روز در زمینه دندانپزشکی طراحی‌ شده است. جنس مواد به ‌کار رفته در روکش‌های سرامیکی با کیفیت‌تر از سایرین بوده و به لبخند بیماران زیبایی می‌بخشد.

پس از اندازه‌گیری جایگاه روکش دندان، متخصص می‌تواند با استفاده از CAD CAM نوع روکش انتخاب‌ شده توسط فرد را طراحی کند. برای قابل استفاده‌ بودن آن‌ها، دندانپزشک یک چسب مخصوص را بین روکش و دندان بیمار قرار می‌دهد. این چسب در اوایل جایگذاری حساس بوده و به مرور استحکام لازم را پیدا می‌کند. اگر فرد بیمار پس از این جایگذاری دچار مشکلات لثه، التهاب‌ها و… شود باید به آن توجه کند. مراقبت از دندانی که به‌ تازگی روکش روی آن گذاشته ‌شده است کار سختی نیست. مانند سایر اعضای بدن، دندان‌ها نیز به رسیدگی و توجه احتیاج دارند.

تغذیه مناسب پس از روکش دندان

تغذیه مناسب پس از روکش دندان

غذاهای مجاز پس از روکش دندان

با توجه به تنوع مختلف روکش‌های دندان، پس از نصب آن‌ها روی دندان فرد بیمار باید یک سری موارد را در خصوص میل‌ کردن غذا رعایت نماید. روکش‌ها در دو نوع روکش‌های دائمی و روکش‌های موقتی هستند. روکش‌های موقتی بیشتر از نوع دیگر به مراقبت احتیاج دارند. دندانپزشکان به بیمارانی که از این دو نوع روکش استفاده می‌کنند نکاتی را گوشزد می‌نمایند. یکی از این نکات خوردن غذاهای نرم و مفید مانند پاستا، پوره سیب‌زمینی و… است.

خوراکی های ممنوعه پس از روکش دندان

در ابتدای نصب روکش روی دندان، افراد باید بیشتر به سلامت دهان و دندان خود اهمیت دهند. برخی خوراکی‌ها و نوشیدنی‌ها از رنگدانه‌های تیره تشکیل ‌شده‌اند که روی درخشندگی و رنگ روکش تأثیر می‌گذارند. بهتر است فرد از مصرف نوشیدنی‌هایی همچون قهوه و چای به صورت افراطی پرهیز نماید اما در صورت عدم پرهیز از نی برای نوشیدن استفاده کنند. این موارد بیشتر برای روکش‌های موقتی تذکر داده می‌شوند اما روکش‌های دائمی نیز از این قائده مستثنی نیستند.

تغذیه مناسب پس از روکش دندان دائمی، چنان اهمیت دارد که یکی از عوامل پایداری و طول عمر آن محسوب می‌شود. استعمال دخانیات مانند تنباکو روی رنگ و استحکام چسب روکش دندان تأثیر منفی می‌گذارد. مصرف مواد غذایی که احتیاج به جویدن زیاد دارند و در دسته غذاهای سفت قرار می‌گیرند، به شدت مضر خواهند بود. در حالت عادی یک شخص که از دندان‌های سالمی برخوردار است، باید در برابر نوشیدنی‌های بسیار داغ یا بسیار سرد از آن‌ها مراقبت کند. این نوع مراقبت شامل افرادی که دندان‌های آن‌ها شامل روکش است نیز می‌شود.

خوردن پاپ‌کورن، خوراکی‌های شیرین که به دندان می‌چسبند، غذاهایی با رنگدانه‌های زیاد و غذاهای ترد امکان آسیب به روکش دندان را خواهند داشت. این افراد باید سعی داشته باشند حین جویدن مواد غذایی مانند نان و گوشت به ‌آرامی غذا را له کنند. غذاهایی که رنگدانه زیادی دارند شامل قهوه، سس‌های فلفلی، توت، نوشابه و چای سیاه می‌شوند.

تغذیه مناسب پس از روکش دندان

تغذیه مناسب پس از روکش دندان

پرسش متداول تغذیه مناسب پس از روکش دندان

بیشتر افرادی که به تازگی با روکش دندان و انواع آن آشنا شده‌اند سؤال‌هایی در این زمینه دارند. یکی از متداول‌ترین سؤالات این است که:

آیا روکش دندان برای من مناسب است؟

دندانپزشکان در بیشتر مواقع از روکش دندان جهت محافظت از بافت دندان بهره می‌برند. مواردی که پزشک ترجیح می‌دهد تا روکش‌های دندان را برای درمان بیمار استفاده کند شامل موارد زیر می‌شود:

  • پوسیدگی شدید دندان و آسیب به آن
  • سطوح دندان بیمار به دلایلی چون دندان قروچه دچار ساییدگی زیاد شده باشد.
  • شکستگی در دندان ها

ناگفته نماند دندانپزشکان قبل از روکش دندان باید اول ناهنجاری‌های آن را درمان کنند.

کلام پایانی

تغذیه مناسب پس از روکش دندان به دوام و زیبایی آن کمک شایانی می‌کند. افرادی که دندان‌های آسیب دیده دارند می‌توانند با استفاده از روکش‌ها به‌ خوبی از یک لبخند زیبا برخوردار شوند. در صورتی که بیماران از مواد غذایی رنگدانه‌دار استفاده کردند، با قرقره آب خالی هم قادر هستند از دندان‌های خود محافظت نمایند. با رعایت نکات محافظت از روکش‌های دندان، افراد قادر هستند طی مدتی پس از نصب آن مواد غذایی را مانند افراد عادی میل نمایند و طول عمر روکش دندان را افزایش دهند.

روش های مختلف برای ترمیم یا جایگزینی دندان ها

اگر دندان های نامرتب، تغییر رنگ یافته، خراب یا ناسالمی دارید، دندانپزشک می تواند از روش های مختلفی برای ترمیم یا جایگزینی دندان هایتان استفاده کند.

با انجام ترمیم، دندان به فعالیت طبیعی خود باز می گردد. به علاوه، بازسازی دندان از پوسیدگی و آسیب نیز پیشگیری می کند. طی پروسه های ترمیمی، دندان ها از نظر ظاهر هم احیا می شوند و به زیبایی طبیعی خود باز می گردند.

انواع مختلف ترمیم و جایگزینی دندان

پروسه های متعددی برای ترمیم ظاهر و عملکرد دندان ها وجود دارد. دندانپزشک با توجه به نوع و مقدار آسیب وارد شده به دندان ها، بهترین راه درمان را انتخاب می کند.

از رایج ترین پروسه های ترمیم و احیای دندان ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

 روشهای جایگزینی دندان از دست رفته

روشهای جایگزینی دندان از دست رفته

پرکردگی دندان (dental filling)

سوراخ های ایجاد شده در دندان به علت پوسیدگی (cavity)، با مواد مخصوص پر می شوند. این روش، رایج ترین راه ترمیم دندان است. پر کردن دندان ها در کلینیک دندانپزشکی انجام می شود. دندانپزشک، ابتدا پوسیدگی های دندان را پاک می کند و از بین می برد. سپس، سوراخ دندان را پر می کند. ماده ای که برای پر کردن دندان استفاده می شود، می تواند جنس های مختلفی داشته باشد؛ مانند آمالگام نقره یا کمپوزیت رزین.

اگر دندان پوسیده در جلوی دهان باشد و در زمان صحبت کردن و لبخند زدن نمایان شود، دندانپزشک ماده ای به رنگ دندان را برای پرکردگی به کار می برد.

برخی از موادی که به عنوان پر کردگی یا فیلینگ (filling) استفاده می شوند، عبارتند از:

  • کمپوزیت رزین (پر کردگی سفید رنگ): این ماده نسبتا جدید است و به پر کردگی های آمالگام ترجیح داده می شود. کمپوزیت رزین رنگی مانند دندان ها دارد. بر خلاف پر کردگی های فلزی، کمپوزیت رزین دچار انبساط و انقباض نمی شود و به دندان آسیبی نمی رساند. این نوع پرکردگی از لحاظ استحکام و مقاومت مانند فیلینگ فلزی است.
  • یونومر شیشه (glass ionomer): این ماده عملکردی مانند سیلانت (sealant) دارد و مات است.
  • یونومر شیشه تعدیل شده با رزین (resin-modified glass ionomer): این ماده مانند یونومر شیشه است با این تفاوت که رنگ آن به مینای دندان نزدیک تر است و استحکام و مقاومت بیشتری دارد.

بسته به وضعیت دندان های هر فرد، یک نوع فیلینگ مناسب تر است. در این باره با دندانپزشک خود مشورت کنید.

 روشهای جایگزینی دندان از دست رفته

روشهای جایگزینی دندان از دست رفته

روکش دندان (crown)

روکش های دندانی، سرپوش هایی هستند که تمام دندان را می پوشانند. از روکش دندان در موارد زیر استفاده می شود:

  • دندان هایی که شدیدا پوسیده شده اند و سوراخ بزرگی (cavity) در آن ها به وجود آمده است. برای سوراخ های بزرگ از پرکردگی استفاده نمی شود.
  • دندان های ضعیف یا شکسته
  • دندان های فرسوده
  • دندان هایی که پروسه روت کانال روی آن ها انجام شده است.

همچنین، روکش ها به عنوان تکیه گاهی برای بریج های دندانی (dental bridges) عمل می کنند. برای پر کردن جای خالی دندان های از دست رفته می توان از بریج استفاده کرد.

دندانپزشک عمومی و یا متخصص کاشت ایمپلنت، روکش ها را بر روی دندان ها قرار می دهند. در بسیاری از موارد، دندانپزشک قالبی از دندان های شما تهیه می کند و به آزمایشگاه می فرستد. روکش در آزمایشگاه طراحی و ساخته می شود. تا زمان آماده شدن روکش اصلی، روکشی موقت بر روی دندان مورد نظر قرار می گیرد.

 روشهای جایگزینی دندان از دست رفته

روشهای جایگزینی دندان از دست رفته

ایمپلنت دندانی (dental implant)

ایمپلنت ها ریشه های مصنوعی هستند که دندان های مصنوعی، روکش ها و بریج ها روی آن ها قرار می گیرند. ایمپلنت دندانی دو نوع اصلی دارد:

  • اندوستیال (endosteal) یا داخل استخوانی. در این نوع، ریشه مصنوعی یا همان ایمپلنت درون استخوان فک قرار می گیرد.
  • ساب پریوستیال (subperiosteal) یا روی استخوانی. ایمپلنت در بالا یا بر روی استخوان فک قرار می گیرد. زمانی از این نوع ایمپلنت استفاده می شود که بافت استخوان فک به اندازه کافی سالم و محکم نباشد.

ایمپلنت های دندانی ظاهری شبیه به دندان های طبیعی دارند و می توانند در نحوه تکلم و بایت (bite) نقش مثبتی داشته باشند. کاشت ایمپلنت چندین مرحله دارد که 3-9 ماه طول می کشد. ایمپلنت ها برای چندین دهه عمر می کنند. جراحان فک و صورت و دندانپزشکان متخصص جراحی لثه، پروسه کاشت ایمپلنت را انجام می دهند.

 روشهای جایگزینی دندان از دست رفته

روشهای جایگزینی دندان از دست رفته

بریج (دنچر پارسیل ثابت)

بریج ها (bridges) دندان های مصنوعی هستند که برای جایگزینی دندان های از دست رفته به کار می روند. در ساختار بریج، از روکش دندان های مجاور به عنوان تکیه گاه استفاده می شود. ظاهر بریج درست مانند دندان های طبیعی است.

بریج ها معمولا از پورسلین ساخته می شوند که رنگی مانند دندان های طبیعی دارد. در مواردی، پورسلین از زیر به فلز قوی تری متصل است. برای گذاشتن بریج، ممکن است دندانپزشک مجبور شود دندان های سالم مجاور را با روکش بپوشاند. در مواردی، هم از ایمپلنت و هم از دندان های مجاور به عنوان تکیه گاه استفاده می شود.

انواع مختلفی از بریج ها وجود دارد؛ مانند:

  • نوع مرسوم و سنتی
  • مریلند (Maryland)
  • کانتی لور (cantilever) یا یک طرفه
  • بر پایه ایمپلنت (implant-supported)

تعداد دندان های از دست رفته و موقعیت آن ها، نوع بریجی که باید استفاده شود را تعیین می کند. کیفیت دندان های اباتمنت (abutment teeth) که همان دندان های مجاور بریج هستند نیز، فاکتور مهمی در انتخاب نوع بریج است. گذاشتن بریج ممکن است چندین جلسه زمان ببرد. دندانپزشک عمومی یا دندانپزشک متخصص ایمپلنت، این پروسه را انجام می دهند.

روشهای جایگزینی دندان از دست رفته

روشهای جایگزینی دندان از دست رفته

دنچر (denture)

دنچر ها دندان های مصنوعی متحرکی هستند که جایگزین دندان های از دست رفته می شوند. دنچر ها ظاهری مانند دندان های طبیعی و لثه اطراف آن ها دارند.

اگر به دلیل صدمه به دهان، پوسیدگی دندان یا بیماری لثه، تمام دندان های خود را از دست داده اید، دنچر می تواند گزینه مناسبی برای شما باشد. اگر همچنان تعدادی از دندان های طبیعی خود را دارید، می توانید از دنچر پارسیل (partial denture) استفاده کنید. در مواردی، قبل از اینکه دنچر مخصوص دهانتان ساخته شود، باید دندان های شکسته و پوسیده را نزد دندانپزشک بکشید.

روشهای جایگزینی دندان از دست رفته

روشهای جایگزینی دندان از دست رفته

ونیر (veneer)

ونیر ها، پوسته یا روکش های به رنگ دندان هستند که سطح رویی و جلویی دندان ها را می پوشانند. برای تغییر ظاهر دندان های آسیب دیده و خراب، از ونیر استفاده می شود. ونیر ها، به دندان های کوچک و کوتاه ظاهر بهتری می بخشند. همچنین در مواردی که دندان ها دچار تغییر رنگ و شکستگی شده اند، ونیر ظاهر دندان ها را یکدست و زیبا می کند.

ونیر از پورسلین یا کمپوزیت رزین ساخته می شود. دو روش برای گذاشتن ونیر وجود دارد:

  • روش مرسوم و سنتی. در این روش، مرحله ای برای آماده سازی دندان ها وجود دارد که طی آن مینای دندان کمی تراشیده می شود.
  • روش سریع و بدون نیاز به آماده سازی. در این روش، تغییر زیادی روی دندان ها صورت نمی گیرد. برای گذاشتن ونیر، نیازی به بی حسی نیست.

ونیر ها، بسته به نحوه نگهداری، بین 5 تا 15 سال عمر می کنند.

روشهای جایگزینی دندان از دست رفته

روشهای جایگزینی دندان از دست رفته

باندینگ (bonding)

باندینگ دندان برای بهتر کردن ظاهر دندان های تغییر رنگ یافته و شکسته انجام می شود. دندانپزشک، کمپوزیت رزین هم رنگ دندان های خودتان را روی دندان ها قرار می دهد. سپس، رزین را به شکل دلخواه در می آورد. در انتها، رزین با کمک اشعه فرابنفش سفت و سخت می شود.

باندینگ به اندازه ونیر یا روکش استحکام ندارد. دندان هایی که عمل باندینگ روی آن ها انجام شده، به آسانی دچار شکستگی می شوند.

هزینه

بسته به روشی که دندان با آن ترمیم شده است، هزینه ها تفاوت پیدا می کنند. در ادامه، تخمین هزینه های هر روش شرح داده شده است:

پرکردن دندان

بیمه درمان معمولا بخشی از هزینه های مربوط به پرکردگی دندان را تقبل می کند. نوع ماده ای که برای پرکردن دندان استفاده می شود، تاثیر زیادی در قیمت دارد. اندازه و موقعیت سوراخی که قرار است پر شود نیز، مهم است. عکس های رادیوگرافی و دارو های به کار رفته برای بی حسی هم بخشی از هزینه ها را تشکیل می دهند.

روکش دندان

روکش ها معمولا قیمت بالایی دارند. موادی که روکش از آن ها ساخته شده، تاثیر زیادی در قیمت دارد.

ایمپلنت دندانی

کاشت ایمپلنت از جمله پروسه های دندانپزشکی است که هزینه بالایی دارند.

بریج

هزینه بر اساس تعداد دندان های جایگزین شده و روش گذاشتن بریج تعیین می شود.

ونیر

از آن جایی که گذاشتن ونیر جزو پروسه های زیبایی به حساب می آید، بیمه هزینه آن را تقبل نمی کند.

روشهای جایگزینی دندان از دست رفته

روشهای جایگزینی دندان از دست رفته

آیا امکان بازسازی و ترمیم مینای دندان وجود دارد؟

مینای دندانی که آسیب دیده باشد، قابل ترمیم نیست. پروسه های ترمیم و بازسازی، دندان را می پوشانند اما توانایی بازگرداندن مینای از دست رفته را ندارند.

رمینرالیزاسیون (remineralisation)

می توان مینای ضعیف شده را با تقویت کردن مواد معدنی آن، دوباره قوی کرد. روش هایی برای تقویت مینای دندان ضعیف شده وجود دارد؛ مانند:

  • مسواک زدن به طور منظم با خمیر دندان تقویت کننده مینای دندان مانند خمیردندان های حاوی فلوراید.
  • جویدن آدامس های بدون شکر. جویدن آدامس، ترشح بزاق را افزایش می دهد. بزاق دهان، اسید هایی را که باعث فرسایش دندان ها می شوند، خنثی می کند.
  • نوشیدن آب به مقدار زیاد.
  • پرهیز از غذا ها و نوشیدنی هایی که مینای دندان را فرسوده می کنند.

سیلانت ها (sealants)

در مواردی، مخصوصا در کودکان، دندانپزشک بر روی دندان های عقبی سیلانت (sealant) قرار می دهد. سیلانت از تخریب مینای دندان جلوگیری می کند. باید توجه داشت که سیلانت روی مینای آسیب دیده تاثیری ندارد و آن را ترمیم یا بازسازی نمی کند.

سیلانت ها به هر یک از دندان ها می چسبند و با کمک اشعه فرابنفش در جای خود سفت می شوند و تا سال ها بر روی دندان ها باقی می مانند. سیلانت ها حاوی مقدار بسیار کمی بیس فنول اسید (BPA) هستند. مزایای سیلانت بیشتر از خطرات و معایب این ماده شیمیایی است. بیس فنول اسید، سه ساعت پس از قرار دادن سیلانت روی دندان ها، به طور خود به خود از بین می رود.

روشهای جایگزینی دندان از دست رفته

روشهای جایگزینی دندان از دست رفته

آیا می توان رنگ دندان را دوباره احیا کرد؟

اگر دندان های شما دچار تغییر رنگ شده اند، می توانید از محصولات سفید کننده دندان مانند ژل ها یا نوار های سفید کننده، استفاده کنید. انجام پروسه بلیچینگ (bleaching) نیز باعث سفیدی بیشتر دندان ها می شود. طی این پروسه، دندان ها درون محفظه ای قرار می گیرند و درون محفظه ژل بلیچینگ ریخته می شود. می توانید این کار را در خانه و یا در کلینیک دندانپزشکی انجام دهید. البته، بلیچینگی که نزد دندانپزشک انجام می شود، کیفیت بالاتری دارد.

چه زمان باید به دندانپزشک مراجعه کنید؟

بهتر است به طور منظم، برای انجام چکاپ به دندانپزشک مراجعه کنید. در این صورت، اگر دندان هایتان دچار مشکلی شده باشند، خیلی سریع متوجه می شوید و درمان را آغاز می کنید.

اگر از درد دندان رنج می برید یا دهانتان دچار خون ریزی شده است، به دندانپزشک مراجعه کنید. در صورت مشاهده علائم عفونت مانند ترشحات چرکی یا التهاب، درمان باید سریعا آغاز شود. اگر دندان هایتان دچار تغییر رنگ یا شکستگی شده اند و یا تعدادی از دندان های خود را از دست داده اید، با دندانپزشک خود در مورد راه های ترمیم و بازسازی دندان مشورت کنید.

کلام آخر

پروسه های ترمیم دندان به دلایل مختلفی انجام می شود. دندانپزشک، بسته به وضعیت دهان و دندان های شما، بهترین روش را برای بازسازی و ترمیم انتخاب می کند. ترمیم دندان ها، ظاهری زیبا به لبخند شما می بخشد. همچنین، بازسازی دندان ها در نحوه جویدن و صحبت کردن تاثیر مثبتی دارد.